Uncategorized

Marquisas en Tuamotus

Door Peter

Marquisas: Fatuiva/Hanavave, Hiva Oa/Atuona, Tahuata.
De eerste die we leerden kennen na aankomst op Fatuiva waren Temo en Hei. Hij is houtsnijder, zij maak kettingen en stoffen van uitgeklopte boombast. Verder is hij visser, beetje boer met een paar varkentjes, wat kippen en vooral fruitbomen. Op de erven in Hanavave lopen meestal kippen vrij rond, soms een varken aan een voorpoot vast gebonden, maar vaker in een klein hokje, en lopen meerdere honden meestal los rond. De honden, altijd scharminkelig, komen nooit het huis in en zijn erg schuchter tegenover mensen, we vermoeden dat ze voldoende trappen hebben gehad om dat af te leren.
De huizen zijn ruim en erg open, de keuken staat vaak onder een afdak. Zitkamer, slaapkamer en ev. buitenkamer (ook onder het dak) zijn erg open ten opzichte van elkaar. En de TV staat altijd aan, ook al is er niemand die kijkt. Elk huis heeft zeker een koelkast en een diepvries, voor de grote vissen (Wahoo of tonijn) of varkensvlees na de slacht. Hanavave heeft een eigen waterkracht energie-centrale (heel groen).
Bij het eerste bezoek aan het eiland kregen we meteen een rugzak pompelmoussen mee, en een broodvrucht en kokosnoten. Soort vriendelijk welkomstgeschenk, misschien ook wel om je te verbinden in de hoop dat je wat gaat kopen.
Iedereen op Fatuiva heeft last van de schaarste aan spullen. Christian, buurman van Temo en Hei, had een lasklusje aan zijn trailer voor zijn visboot, in het dorp zijn wel een paar lasapparaten, maar een gebrek aan electroden. Zoals ze ons hebben uitgelegd komt veel uit Europa of Nieuw Zeeland aan op Papeete/Tahiti, gaat dan per schip of vliegtuig verder naar Hiva Oa , een van de grotere eilanden van de Marquesas. Dan moet het per boot nog verder naar Fatuiva. Dan is alles inmiddels een stuk duuder geworden.
Simon heeft Christian enorm kunnen helpen met een lasklus aan zijn trailer. En kreeg twee prachtige beelden, een Tiki en een mantarog, als beloning.
De basiskosten van leven in het dorp zijn niet hoog, om aan geld te komen zijn houtsnijwerk en kokos het belangrijkste. We zagen bij de eerste wandeling al een bijzonder verrijdbaar dak waarvan we ons afvroegen waarvoor dat was. Blijkt voor het drogen van kokos te worden gebruikt. In de begaanbare dalen staan veel kokospalmen, met kliminkepingen, en is het bezaaid met kokosnoten. Deze worden verzameld, gespleten en het vlees wordt gedroogd. Gedroogd kokosvlees levert 140 Polynesische franken per kilo op, ongeveer 1,40 €. Omdat het vaak wat regent op de Marquesas, moet het droogbed snel afgedekt kunnen worden.
Het houtsnijwerk wordt aan huis verkocht, of gemaakt voor verkoop verderop in de keten richting Tahiti. Zo kwamen we in een tatoueershop in Atuona houtsnijwerk tegen van Temo, en was Simon (een houtsnijder waarover straks meer) bezig met een bestelling van 50 Tiki’s voor een evenement in Bora Bora.
Verder zijn waarschijnlijk de familieleden die in Frankrijk werken belangrijk voor de locale economie. Van de kinderen zijn er vaak een paar die in Frankrijk op school zitten, studeren of werken. Mijn indruk is dat dat maar voor een paar jaar is, het is volgens de Polynesiers erg koud in Frankrijk.
Er zijn veel huishoudens met een fourwheeldrive-auto, die vooral gebruikt wordt om de visboot uit het water te trekken.

Alle houtsnijders maken allemaal zo’n beetje dezelfde Tiki’s, Beeldjes van Polynesische krijgers. Bij de haven stond een pracht stenen beeld van een Tiki met een vissekop en een hele dikke buik. Ik heb Temo gevraagd of hij dat zou kunnen maken. Hij hapte niet erg, en na enige tijd gaf hij aan dat ik het maar aan de maker van de het beeld aan de haven moest vragen, hij woont ergens tegenover de school.
Toen deze gevonden was, hij blijkt ook Simon te heten, zijn vrouw Sisi. Heel aardig en vriendelijke mensen. Hij was bezig met een opdracht van tientallen Tiki’s voor een evenement in Bora Bora. Ja dat beeld bij de haven kon hij zich wel herinneren, had hij in 2001 gemaakt. Het kon ook best een zwangere vrouw zijn, maar van Sisi mocht hij haar geen borsten geven, want dan “gingen de mannen daar naar staan kijken”. Hij wilde wel zo’n beeld voor me maken, na wat doorpraten en onderhandelen waren we eruit. Hij ging dat beeld maken in (rozen)hout 35 cm hoog, maar hij zou dat nooit af krijgen voor ons vertrek van Fatuiva. Als wij hem nu laten weten wanneer we van de Tuamotus naar Papeete gaan, dan zorgt hij voor verscheping naar een nicht van Sisi in Papeete. We kunnen na aankomst contact met haar opnemen voor de overdracht. Hand erop en afgesproken. Ik geld gehaald en bij het afscheid krijgen we nog een bevroren varkenspoot en een rugzak pompelmoussen. De varkenspoot hebben we de eerste maaltijden heerlijk van gegeten. Misschien hoort het erbij, maar misschien heb ik teveel betaald?

Weer
Joshua Slocum, die als eerste alleen de wereld rondzeilde (1895-1898) beschrijft in zijn boek dat wolken die zich niet verplaatsen een hoog eiland verraden. Die wolken zie je eerder dan het eiland. Zo hangen er op de Marquesas ook wolken om de toppen (rond de 1100 m hoog). Het waait er altijd en het regent vaak een beetje. Op het eiland kan de wind schuilgaan achter de bergwanden, maar in de baai kunnen er hevige vlagen staan.
Aan het begin van de middag kan het erg heet zijn, geen weer om buiten te zijn. Regen lijkt dan tijdens de bui even verkoelend te zijn, maar zodra de regen stopt slaat de hitte in je gezicht. Op Hiva Oa hebben we een dag boodschappen gedaan, en tussen de middag onder een boom gewacht tot het postkantoor open ging. Niemand meer op straat, alleen die rare Europeanen. Bernard en ik hebben toen ook nog de graven van Gaugin en Brel bezocht. Eenvoudige graven op een prachtig kerkhofje met uitzicht op zee.
Later op de dag hebben we in het Centre Culturel de permanente expositie gewijd aan Brel bezocht.

Hiva Oa, het eiland van Gaugin en Brel op één dag zeilen van Fatuiva is een stuk groter en drukker. Van de ankerplaats naar Atuona is een uurtje lopen. De heenweg was goed te doen, nog vroeg en nog geen bagage, maar terug zijn we gaan liften. We hadden gelezen dat je maar je duim hoeft op te steken en er wordt gestopt. En dat klopt, behulpzaam en vriendelijk zijn we altijd meegenomen. Zo ontmoetten we Bruno, ex international van het Polynesische rugby team. Gaat volgend jaar met een veteranen team op tournee in Europa. Later kwamen we hem nog even tegen in een restaurant waar we aten, konden we nog wat doorpraten.
Hiva Oa heeft ook een vliegveldje met een dagelijkse vlucht op Papeete.
Verder was de baai of het stadje niet aantrekkelijk. Het water was te troebel, daarom zijn we niet lang gebleven.

De baaien op Fatuata (klein dagje zeilen van Atuona) waren veel mooier. Plaatjes uit de folder van het tropische paradijs. En het snorkelen is er prachtig, helder water met goed zicht en veel leven. Het dorpje op Fatuata was klein maar keurig. Alle bomen stonden in prachtige steenkringen, huizen en tuinen zagen er verzorgd uit. Zelfs de kerk was prachtig. Er was zelfs wat horeca, we zijn dan ook lekker een paar keer uit eten gegaan.

Op een typische dag op zo’n ankerplaats staan we vroeg op, 6 of 7 uur. Cappucino voor mij op bed van Bernard, pompelmousse in de kuip, en nog iets van pap of brood als we dat hebben gebakken.
En dan snorkelen of een wandeling in de buurt. De eerste wandeling liep in de soep, het ging regenen toen we zwemmend waren aangekomen op het strand, en we stuiten op de modderige en slipperige helling al gauw op agressieve wespen. Luja en Simon, de jeugd ging voorop, werden ieder 4 x flink gestoken. Andere wandelingen over ruig landschap verliepen gelukkig veel beter, zeker als we eenmaal de geitepaadjes hadden gevonden. Na de wandeling, terug aan boord, lunch en siësta en/of een klusje. Aansluitend nog een uur snorkelen en dan wordt het tijd voor het diner. Soms spelen we daarna nog een spelletje. We hebben zelfs een keertje Jenga gespeeld! Een extra uitdaging op een scheepje in de swell van de oceaandeining. Als we hadden gezeild mochten we 8 uur naar bed. Op andere dagen niet eerder dan 9 uur.

Marquesas/Tahuata – Tuamotu/Tahanea; “another week at the office”
Maandag ochtend 26 augustus halen we eerst nogs even postzegels, om kaarten te posten, en stokbroden. Na het ontbijt, met een ijsje uit de winkel, gingen we ankerop en zeilden de baai uit. Net als bij onze aankomst in deze baai, was een grote groep dolfijnen met elkaar aan het jagen in de baai. Bij het uitzeilen van de baai is er nog de vlagerige wind die uit het dal komt, daarna hebben we een uur gedobberd in de windschaduw van het eiland. Langzaam maar zeker kwamen we weer in de passaatwind die ons naar de Marquesas had gebracht. We pakten de draad van ons wachtsysteem weer op en proberen in het ritme te komen. Dat valt nog niet mee. De eerste dagen had ik het gevoel dat ik bijna altijd wel kon slapen, na drie dagen verdween dat en waren er wel perioden dat ik me uitgerust voelde.
Onze koers was nu ongeveer ZW, in het begin een ruime koers, weer lekker op het ritme van de oceaandeining. Omdat we zuidwaarts gaan, verlaten we het gebied van de passaatwinden. De wind kromp van oost naar noordoost, waardoor we voor de wind eindigden.


Deze week hebben we 2 verjaardagen te vieren. Maandag was het één jaar geleden dat Lotta uit Rotterdam vertrok, Simon is nu een jaar op reis. Woensdag was het mijn verjaardag. Ben verwend met Garmin-sms-je van Els, mooie kaarten en cadeautjes van Aletha, Bernard en Simon. De verjaardagscake die ik probeerde te maken mislukte faliekant, maar was toch lekker.
Vrijdagochtend voeren we tussen atollen van de Tuamotus op weg naar de ingang van het Atol Tahanea. Dat is een soort onregelmatige ovaal van 24 bij max 8 zeemijl. Zeg maar een langgerekt, smal Markermeer. De ovaal wordt gevormd door een ring van langgerekte eilandjes en riffen, met enkele doorgangen, als nauwe zeegaten.
De eilandjes, helemaal gevormd door koraal, zijn deels begroeid met struiken en palmbomen, en in het geval van Tahanea niet meer permanent bewoond.
De ingang van onze keuze, aanbevolen in de pilots want de ruimste en overzichtelijkst hadden we gepland te bereiken op “slack tide”, als er geen stroom staat omdat binnen en buiten even hoog zijn. Terwijl we heel rustig voeren, spoelden we met 6 knoop stroom naar binnen, met Bernard op uitkijkpost op de zaling. De vuistregels uit de pilot, of onze berekeningen klopten niet, maar we kwamen heel veilig binnen. Van deze ingang wisten we dat deze 30 m breed was en zonder koraalblokken verstopt onder water. Een uurtje na onze eerste passage hadden we onze ankerplek uit de folder van tropische paradijs.

Tahanea
Dit onbewoonde atol heeft nog wel de resten van een dorpje. Dat ligt op het eiland waar wij bij ankeren. Dit deel van het atol bestaat uit een langgerekt eiland met een begroeing van struiken en (palm)bomen. De oceaankant bestaat uit een groot rif van koraal. Een vlakte van ontoegankelijk ruw terrein van keihard koraal, met door de oceaan erop gesmeten koraal blokken.

De restanten van het dorpje zijn toch nog een beetje bewoond. Twee mannen, Maxim en Nicolas, hebben hier hun kokosdrogerij. In het mooiste huis staat hun oogst droog opgeslagen in zakken.
Ze halen met hun boot ook de kokos van de andere eilanden van dit atol.
Het mooiste van het voormalige dorpje is het schattige kerkje, met nog veel van de boedel. Zelfs een baar voor het ronddragen van een beeld in een processie!


We hebben er een paar prachtige dagen, prachtige duiksessies, mooie wandelingen en heerlijk stil water. Voor het eerst sinds weken helemaal geen oceaandeining.
Omdat de wind ging draaien zijn we naar de nieuwe hogewal gegaan. Een zeiltochtje van niks, maar wel heel bijzonder; het regende behoorlijk en het was niet warm. Er kwam zelfs regenkleding aan dek. Maar het meest bijzondere zijn de koraalblokken in het water. Al zeilend over dit grote meer, zeg maar een smal (5 tot 8 mijl breed en 24 mijl lang) Markermeer moet je uitkijk houden voor grote blokken koraal. Hoewel het 20-30 m diep is, zijn er blokken koraal tot net onder de oppervlakte. Die zijn te herkennen aan een andere kleur zeewater en/pf branding.
Ons doel was de hoge wal, een volgend eiland uit de keten van het atol. Prachtige plek, zo heerlijk rustig gelegen. Zelfs een hele windstille avond meegemaakt. Prachtig buiten slaap weer ( totaal geen muggen).
Omdat er een paar dagen harde wind uit het zuiden zou komen zijn we nog een keer verhuist naar de zw-hoek van het atol. Daar liggen wat kleinere tropische paradijsjes los van elkaar achter het rif waar de oceaan op beukt en overheen spoelt. Heerlijk om te zijn en rond te snorkelen/dwalen. Hier voelde het als een privé-eiland.
In het atol waren wel een paar andere jachten, maar veraf, er was geen onderling contact.
Omdat we de oceaandeing een dag extra wilden geven om tot rust te komen, zijn we één dag later vertrokken naar Papeete dan gepland. Maar wel een bijzondere en prachtige ervaring rijker

Jesper Spillenaar Bilgen

Jesper Spillenaar Bilgen

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

seven × = thirty five