Tonga to New Zealand

Tonga to New Zealand

When we left the Netherlands some 14 months ago, I knew I was bringing all the warm clothes, boots and hat just for the first and last 2 weeks of my whole trip. In all the books and pilots, the passage from Tonga or Fiji to NZ is known for being though and cold. Soon after we left Ecuador, we already started discussing the number of sweaters and blankets we’d have, the best route to take and what storm tactics to apply. When we arrived in Tonga, 3 weeks before leaving for NZ, the excitement was doubled. Every sailor we talked to was also heading for NZ, and gossip about customs regulations, weather windows and departure dates was all around.

We left Tonga from Nuku’alofa, like most others. The anchorage was full of boats, all preparing for the crossing. Everyone seemed to be cleaning their boat in preparation of the strict customs regulations in New Zealand. Weather was discussed daily at the bar, together with routing options and whether or not to stay at Minerva reef. This reef is about 250 miles on the way. It’s just a small ring of coral, barely, or not even, above sea level. At first I imagined it to be a special place: being surrounded by a submerged reef in the middle of the ocean, no land around and no waves either. But then I heard how many boats would go there, saw on the map how small it is, and decided the romance of it would be completely gone if you’d have to squeeze in between, say 20, other boats. We weren’t as patient to wait for the perfect window, especially since the forecast seemed trustworthy for only one week, while we expected to take a litte less than 2 weeks. So, we might as well go, if the wind is good to make mileage the first days at least. When we were clearing out of Tonga, there was a line of people waiting. We figured that, to know what a good departure date is, one only has to keep an eye on the immigration office; when there is a line, its probably time to go!

The morning of departure, it was raining and there was not a single ripple on the water. So we might as well wait and snorkel one last time. With the flat water, we could see that we were actually anchored right above a wreck. That explained the abundance of fish we’d seen around the boat! After this one wreck, we found two others close by as well. When the wind picked up a little, we set sail. The first miles around the island were super slow, there was just enough wind to make 2 or 3 knots. But, since we were so slow anyway, we took a shortcut through some tight passages, and in the end the distance made good was not too bad. The wind, and waves, picked up quickly as soon as we left the island behind us.

The first day was a little miserable because the waves were very short and steep. Afterwards, we had 4 or 5 days of fair wind and an easy sea. We made just over a 100 miles a day, sailing close hauled. The weather and corresponding tactics were discussed daily, and the rest of the time we sat around playing cards or reading. One of those days, we had tortillas for lunch. This meant we were all sitting around the table inside, stuffing the tortillas as much as possible with all the ingredients spread around the table. After the last one was divided, Jesper got up and said he’d take a look outside, supposedly to check for whales or boats, but we knew better. His sealegs didn’t carry him so well sitting inside, so he had to look for the horizon (being inside is not the best for seasickness, and looking at the horizon is). But then he did see whales! We were all out in an instant, looking behind us where a small pod of pilot whales was resting at the surface.

A few days after, we crossed the 180 degrees, the international dateline, going from ‘westerlengte’ to ‘ oosterlengte’. After we crossed the 0th meridian, soon after departure from Rotterdam, we have always thought of our position and that of our destinations as xx degrees north xxx degrees west, than xx degrees south xxx degrees west. And from now on, it will be south and east, all the way until the southern Atlantic ocean. Now also, we have sailed at least halfway around the world! This had to be celebrated with a little glass of rum or coke with lemon, while watching a beautiful sunset.

Then, the good life at sea was interrupted for a while. The wind backed to the north east, which we knew would proceed a passing front and some tough weather. The weather forecasted strong headwinds, about 25 knots, but mostly very steep waves. For waves, there are two things that matter: the height and the period. Bigger waves tend to be further apart, thus less bad. For a rule of thumb, if the height of the wave in feet equals its period in seconds, its pretty bad. We had 10 feet waves in only 6 seconds period.
As we knew what was coming, we tried to make the most of the last hours of good wind while preparing for the worst. The solarpannels went inside, everything was stowed away somewhere safe and secure. The sprayhood cap was put into place and the stormsails prepared. The first night was extremely dark, you couldn’t see a thing. At first there was a little shower passing, bringing stronger winds but only for a short period of time. The rest of the night we could sail quite nicely, although we didn’t dare to set much sail, as there was no way to see a cloud coming; it was all dark. In the morning it cleared up completely, and we even set the full jib for a while. But then the wind came, and soon we were down to just a deep reefed mizzen and the small headsail. We were hove to, which means we weren’t pretending to make any headway but instead tried to keep the bow pointing into the waves and wind at an angle. This way, we were drifting with about 2 knots, almost perpendicular to the wind. Inside it felt very easy and comfortable, but as soon as you peeked outside you heard the wind whistling through the sails, and saw the occasional wave crush over deck. All in all, this wasn’t so bad at all, just a little boring maybe. But, when the worst had passed after 36 hours and we wanted to start making some headway again, this turned out to be pretty difficult. The waves were still big, and when sailing upwind every wave sets you back a few meters. The tacks we made were disappointing, sometimes we would do little better than a 180 degree turn, pretty much useless.

Making so few miles in the right direction made us all a little grumpy. We hoped for a quick passage, we did calculate for 2 days storm, but not for another 3 days fighting waves and a strong headwind. But everything passes, and soon after we were sailing in the right direction again, and the hardships and frustration were all forgotten.

We sailed nicely again, the sea was smooth and the weather good, though horribly cold! I didn’t wear a jacket for warmth for a very long time, and now I needed one with two sweaters and thermal underwear underneath! The hats came out, extra blankets were divided equally and the sunny spots were suddenly desired much more than the shaded spots.

With the now favorable conditions we tried to set as much sail as possible to make up for lost time. Unfortunately our jib, which is ready for retirement and will be replaced in New Zealand, ripped again over a length of 2 meters and needed to be taken down for repairs. In a time frame of 4 hours the jib was taken down, stitched back together and set back up again. Content with our work of the day, we set down to play another game of cards. Soon after the wind started to die down a little, which meant we had to pause our game to take out the last reef in the main sail. Jesper got up and when he pulled the reef line to undo the stopper, suddenly the whole boom broke of the mast and was just hanging on the sail. Luckily all the necessary tools for (at least temporary) repairs were on board. With the now calm weather it was a job that took us half an hour, but we knew it was lucky this didn’t happen during the stormy weather. But as wise man once said: “The better prepared you are, the more luck you may expect”.

When the wind died to nothing, and we saw all other sailing boats pass us under engine at 6 knots or more, we decided to do the same. When there is a little drip of wind to sail with, that’s always better than using the engine, but when there is nothing at all and you want to get somewhere, you might as well. In the morning, the sea was flat as a mirror, the sky deep blue, and the sun shining. All the sweaters could stay inside, and finally we dared to take a shower on the foredeck. A few hours later we saw a whale coming straight at us. We turned and killed the engine. I climbed halfway the ratladder, so I could have a look from higher up. The water was so flat that you could see the whale underwater as well as above. I’d even say, from higher up it was hard to say which part of it was above and underwater! “Beaked whale!” I shouted, “very rare!”. As it approached us, I saw his head turning towards Lotta, than he dove down and left us at the surface. What a sighting! We classified it as a strap-toothed whale, indeed a very special and rarely observed whale. We also saw sailing jellyfish and snails, a crab, a turtle with a few fishes swimming in its shade, and an albatros, coming closer to take a look at us. The next days we also saw many dolphins and another whale.

After 14 days and a few hours we arrived in Opua. Just a little longer than we d expected to sail, although if we would have used the engine it may have been two days more. Here we met many friends we made somewhere on the pacific or even in thePanama Canal.


De Schat van Tofua

Belevenissen van het 30+ team Belevenissen van het 30- team
Waterdichte tassen vinden we nergens voor nodig, en de Garmin tracker vinden we niet stoer. We hebben toch onze aantekeningen en aanwijzingen? Inderdaad komen we droog over, en terwijl we onze schoenen aantrekken op rotsen maken we kennis met het expeditieteam van ‘Havili’. Een paar van hen werken voor Elon Musk, en zijn zwaar geïnteresseerd in die slimme Delftenaren bij ons aan boord, geïmponeerd als ze zijn door de bijdragen van de TU Delft aan de Hyperloop. Aan boord moeten we eerst maar ergens heen, dan komen we daarna wel rustig bij. Dat bijliggen of ronddobberen lijkt ons maar niks, dan moet je steeds om je heen kijken, en het schommelt vast enorm. Daarbij hebben de andere vulkaanbeklimmers ons verteld over het snorkelen hier. Dus we ankeren een halve mijl verderop, niet echt beschut of goede ankergrond, maar wel lekker dichtbij, en nu kunnen we de landploeg in elk geval goed ontvangen op de radio.
De Havili mensen lopen een stuk sneller dan wij, maar rusten dan ook weer vaker. Wij dieseltjes vorderen gestaag door het struikgewas in en rond de gullies. Soms raken we het spoor bijster tussen de vele sporen en geitepaadjes. Afwisselend vinden zij of wij het makkelijkste pad, en zo klimmen we om en om achter elkaar aan of voor elkaar uit. Eerst maar wat eten, alle tassen uitpakken, veel drinken. Dan zijn we enorm toe aan een frisse duik, en als je dan toch gaat zwemmen, beter meteen naar het anker kijken en op schildpaddenjacht! Het anker ligt prima, achter een afgeronde steen gehaakt. Die houdt wel en krijgen we ook makkelijk weer los. Door het golvende water ben je elkaar meteen kwijt. Zo ontdekt Jesper de enorme scholen vissen bij de kant, en Simon de schildpadden bij het koraal.
Op de kampsite van de jongens vinden we aanmaakhoutjes, netjes gekloofd en opgestapeld voor de volgende gebruikers. Via de marifoon houden we Lotta op de hoogte van onze vorderingen. Het is niet overdreven heet, en na een kleine 2 uur zijn we op de kraterrand; een indrukwekkend uitzicht naar binnen, een wijds uitzicht naar buiten.

Geënt op het concept van ‘geocaching’ hebben we een schat meegenomen; een melkblik met daarin een zakmes, een bahco, een setje viltstiften en een ‘gipfelbuch’. We zoeken op de kraterrand een makkelijk herkenbare plek om de schat goed zichtbaar achter te laten. Als we de coördinaten willen opslaan, blijkt dat al onze slimme apparaten óf aan boord liggen (niet romantisch genoeg, angst om nat te worden) óf niets doen zonder bereik… Maar dat vinden we eigenlijk ook wel echter zo, we kiezen de subkrater en de westpunt van Kao als lijn waarop we de schat leggen.

Dan weer verder met uitrusten. Een potje kaarten, beetje eten, beetje limo drinken. Er komen nog 2 boten aanzeilen, die precies achter ons komen ankeren. Zo gaat dat, die zien iemand liggen en denken dat dat dan wel de beste plek zal zijn. Ze komen even buurten voor informatie over de beklimming. Dan besluiten we de harpoen weer eens tevoorschijn te halen, voor de enorme scholen vis die nergens bang voor waren. Inderdaad, vissen gevonden, en je kan ze bijna aanraken met de harpoen.  Maar dan, zodra je ze ook echt wilt schieten, dan zijn ze er opeens allemaal ver vandoor. Nergens te vinden, en behoorlijk schuw. Typisch speervissen is dat, de enige vissen die niet bang zijn, zijn óf te klein, óf het zijn enge barracuda’s of haaien, die je sowieso niet durft te schieten.


We hebben nog tijd om af te dalen in de krater, en ervaren de indrukwekkende natuurkrachten van het subkrater, die ploft en zucht als een prehistorisch overdrukventiel. Terwijl de mensen van Havili doorgaan naar het kratermeer klauteren wij terug, en vinden de plek waar we weer moeten afdalen. Als we onze perfecte timing willen melden aan het Lotta team, reageren ze niet. Ze zijn blijkbaar aan het duiken of zo.  
De afdaling verloopt voorspoedig, af en toe herkennen we een verbrande omgevallen boom, of een uitstekend plateau,  of blauwe lintjes aan de bomen. Maar dan komen we in de dichte begroeiing van de gullies en zijn we even hopeloos de weg kwijt. Peter denkt dat we linksaf moeten, ik denk dat we verder naar beneden moeten. We worstelen ons door hoge varens door. Waarom waren we zo eigenwijs die Garmin niet mee te nemen? Gelukkig bedenken we als snel wat je altijd moet doen in dit soort gevallen; terugkeren tot het punt waarvan je zeker weet dat je nog goed zat. Dat doen we, en ja hoor binnen enkele tientallen meters vinden we het goede pad terug en komen zonder problemen bij de betonnen plaat waar we nog rustig de tijd nemen om fruit te plukken; citroenen en ananassen, de mango’s zijn er nu niet. Onbegrijpelijk dat 30- hier niks geoogst heeft J. En ook stom dat ze nog steeds de marifoon niet beantwoorden. Enfin, het zal wel.  Dan nog de laatste gully, we zijn net op tijd op de oppikplek, om de Lotta te zien wegzeilen. Gelukkig laten ze het zeil weer zakken en komen ons op de motor ophalen. We horen maar niks van het 30+ team, wat ons een beetje verbaast. Maar goed, dan zullen ze wel of precies op tijd zijn, of net laat. We koken rustig wat eten en zijn van plan die kant op te kruisen. Als het anker eindelijk binnenboord is, wat nog niet meevalt voor onze oceaan-armen tegen deze wind en golven in, zetten we de zeilen. Nog voordat we getrimd en wel op pad zijn, zien we 2 mannen uit de jungle opduiken, druk zwaaiend. Dat  zullen ze wel zijn dan, dus toch maar even snel op de motor dit laatste kleine stukje.

Chez Lotta

Door Bernard

De vorige blogs hebben wellicht de indruk gewekt dat de bemanning van Lotta zich vooral inlaat met zeilstanden, planetenbanen en koraalvissen. Dat beeld moet node bijgesteld, aangezien het culinaire een prominente plaatst inneemt in ons dagritme. Je zou zelfs kunnen stellen dat alle andere activiteiten volledig ondergeschikt zijn aan alles wat met eten te maken heeft, en is een etappe zeilen met Lotta in feite een verkapte culinaire cruise.

Laten we beginnen bij het ontbijt. Bakkers Peter en Simon zijn hier de twee protagonisten, die elkaar elke nachtwacht de loef afsteken met een nog mooier, knappiger of luchtiger brood; dan wel dubbel gekneed en gerezen, dan wel extra zwaar met 7 granen, dan wel gevuld met sesamzaadjes, lijnzaad, vlokken of nootjes, die we allemaal in grote hoeveelheden hebben ingeslagen in Salinas. Deze heerlijke broodjes worden belegd met zelfgemaakte kruidenboter, sesampasta, gebakken eitjes of wat schaarse kaas. En dan een zoetje toe; wie kent er niet de uitmuntende “Musco Hazelnut Cholocate” van Brinkers, made in Holland, en aanzienlijk beter dan Nutella?!

Lekker vers broodje!

Afgezien van deze koolhydraten, verorberen we nu ook met zijn vieren een zo’n goddeijke pomplemousse, die sinds Tahiti helaas op rantsoen zijn maar daarom niet minder lekker. Daarnaast is het de taak van de ochtendwacht om de dagelijkse kokosnoot te slachten. Dat dit soms gepaard gaat met bloederige taferelen, versterkt slechts ons Robinson Crusoe gevoel. Sinds we bijna twee maanden geleden aankwamen op de Marquises ging er vrijwel geen dag voorbij dat we niet een zelf geruilde of geplukte pomplemousse en kokosnoot op het menu hadden.

Lunch blijft meestal beperkt tot een simpele noedelsoep (maar dan wel met extra bouillon en/of knoflook), aardappelpuree uit een pakje (maar dan wel met gecarameliseerde uienringen), of gazpacho (twee blikjes gepelde tomaten, één blikje puree, uitje en knoflook door de blender, paar augurkjes of komkommer erbij snijden). Maar soms ontaardt de lunch ook wel in een volwaardige tweede warme maaltijd. Dit is eigenlijk best vaak het geval realiseer ik me nu…

aardappel puree vulkaan met blauwe kaas saus!

De warme maaltijd: die is tijdens de lunch en het daaropvolgende dagelijkse klaverjastoernooi het belangrijkste onderwerp van gesprek. De opties worden bepaald door een aantal factoren:
1. Kunnen we iets bedenken wat gevierd moet worden, en wat ons een smoes bezorgt om eens extra uit te pakken? We blijken ook hier zeldzaam creatief: Weer 500 mijl afgelegd? Dagrecord verbroken? Lotta 1 jaar onderweg? Lotta 180 lengtegraden van Delft? Peter Jarig?
2. Wat heeft de visvangst vandaag opgeleverd? Worden het filets of sushi, gegarneerd in citroen of gebakken in roomboter? Of hebben we vandaag helemaal niets gevangen?

Lekker vers tonijntje!

3. Wat is de uitkomst van de dagelijkse ‘veggie check’? Welke groente en fruit zijn nu nog goed, maar moeten we op vóór dat ze zeer binnenkort verworden tot stinkende zachte zwarte smurrie? In het algemeen zijn we wel op tijd om het bederven van verse producten tot een minimum te beperken. Wanneer ik dit schrijf hebben we 11 dagen geleden verse boodschappen gedaan, en inmiddels hebben nog 2 komkommers (beetje uitgedroogd maar nog wel goed), aardappelen en yam (beetje uitgelopen), 1 ½ kolen (Buitenste bladen steeds weggooien), ¾ pompoen, 4 uien en een dozijn lemoentjes (schilletje uitgedroogd en bruin maar van binnen nog heerlijk sappig). En natuurlijk een grote voorraad droogvoer en blikvoer.
4. Wat is de accuspanning? Als die zeer hoog is, mogen we van de schipper de koelkast wellicht een uurtje of twee aanzetten, en dan komen toetjes als semifreddo en chocolademousse in beeld!

Na bovenstaande stappen een paar keer iteratief te hebben doorlopen, is het menu vastgesteld en kunnen de koks aan de slag. Simon beklaagt zich erover dat hij in deze rol te weinig aan bod komt, Jesper daarentegen vindt het nog steeds wel fijn om niet al te lang binnen bezig te hoeven zijn…
Pas als je bezig bent in de kombuis, merk je goed hoe heftig de oceaandeining Lotta laat rollen en dansen. Als je je worteltje snijdt, rollen alle plakjes gelijk van je plankje af de vloer op. Als je je mes weglegt om op je knieen de worteltjes bij elkaar te zoeken, vliegt het bij de eerstvolgende golf met een grote boog de worteltjes achterna. Als je je kom beslag even loslaat om een eitje uit de doos te pakken, weet je dat dat geen goed idee was en kun je eerst een half uur lang overal beslagspetters van alle wanden poetsen en vervolgens bij nul opnieuw beginnen. Vrijwel dagelijks sneuvelt er een kommetje of kom, die dan weer vol goede moed met twee componentenlijm gerepareerd wordt. Samenwerken is dus het devies, beide koks klemmen zich stevig vast tussen de bank, de tafel en de vloer; de ene houdt de kommen, planken en ingredienten vast, en de ander verricht de culinaire handelingen. Absoluut rustpunt in deze chaos van rondvliegende ingrediënten, keukengereedschap en lichamen is het cardanische fornuis dat als enigste wezen in deze 8baan nergens last van heeft; het lijkt woest heen en weer te slingeren maar alle potten en pannen blijven er wonderlijk genoeg als vastgeklonken op staan. En zo kunnen we meestal naar een uurtje improviseren, samenwerken, en wat vloeken een heerlijke maaltijd doorgeven naar buiten…

Dan volgt nu de geheime bereidingswijze van de top-8 recepten met de beste on-board recenties:
1. Tahin. Sla op de markt van Salinas kilo’s spotgoedkopen sesamzaadjes in. Laat Peter de vleesmolen van wijlen zijn moeder in de handbagage meenemen, en klem de stevig op de trap. Dat de ingang hierdoor geblokkeerd wordt, is bijzaak. Zaadjes licht roosteren, drie keer door de molen, steeds flinke scheuten pindaolie toevoegen. Heerlijk, ook noodzakelijk voor:
2. Humus. Haal wat teentjes knoflook en een blikje kikkerwerten door de molen die toch al staat, mengen met kruiden en tahin; heerlijk voor op brood!
3. Het sap van de humus is prima op te kloppen tot eiwitschuim, bijvoorbeeld voor chocolademousse. Echter, de blikjes kikkererwten die wij hadden waren gezouten, dus hier aan boord blijft de chocolademousse van kippe-eieren favoriet (walnootje erop ter garnering, nog 6 plakken kookchocola over, hummm, moet wellicht ook op de rantsoenering). Wel eerst een slagroomklopper fabrieken van ijzerdraad op een boutje in de DeWalt accuboormachine.

Opkloppen met de boormachine

4. Pasta-room-kaas. Tahiti is Frans Overzees Gebied, dat betekent dat de Carrefour uitstekend voorzien is van alle Franse kazen en wijnen die je maar kunt bedenken. (Voor de intimi, zelfs de Sociando Mallet!). Minstens 800 gram pasta al dente koken, kookroom erdoor, pakje blauwe kaas erdoor smelten, half bokje parmezaanse kaas erdoor raspen. Lekker snel en altijd succes verzekerd! Zaak is wel voldoende kaas op voorraad te hebben. Dit doe je als volgt: je krijgt instructies om voor de pot nog 3,000 PFR te pinnen om de laatste dag voor vertrek door te komen. Per ongeluk druk je op de toets 30,000 PFR (zon op het scherm, kleine lettertjes, etc. etc.) en zo heb je plots 250€ die je in een dag kapot moet slaan, terwijl alle noodzakelijke boodschappen al gedaan waren… 
5. Wraps. Lekker snel en makkelijk. Wel eerst pittige mayonaise maken met voldoende chili erin – er is vrijwel altijd wel genoeg stroom voor de staafmixer. Bijkomend voordeel hier is dat je het probleem van de rondvliegende ingrediënten verplaatst van de koks naar de volledige bemanning….
6. Aubergine gerechten: vroeg beginnen; voor de melanzane moeten de schijfjes aubergine lekker geroosterd worden. Gemarineerd zijn de aubergines ook heerlijk, maar ook dat moet met voldoende geduld gebeuren. Ook op de pizza doen aubergineplakjes het uitstekend!
7. Amandel-citroen cake – niet te verwarren met natte begrafeniscake! Gebruik deels amandelmeel, en natuurlijk gechipte amandelen, en lekker veel lemoentjes!
8. Als je echt uit wilt spatten, bijvoorbeeld om 4 jaar Simon & Elena te vieren, maak hazelnoot-mokkagebak. Carameliseer twee eetlepels suiker (twee eetlepels, geen twee opscheplepels!), rooster amandelen en hak ze in mootjes, eiwit stijf kloppen, spatel alles erdoor met een scheut sterke koffie, half uurtje in de over. Smelt intussen chocolade met boter en koffie en koel af tot een stevige mokka-crème. Smeer de crème over de ingezakte schuimpjes (niet alles kan de eerste keer lukken) en garneer met een nootje. Vergeet niet dat je de komende uren niet zult kunnen slapen van de cafeïne shot.

Bij alle gerechten wordt getracht restjes over te houden voor de nachtwacht, echter de keren dat dat lukt zijn zeldzaam. Gelukkig zijn er dan nog die drie voorraadbakken met respectievelijk zoete, zoute en gemengde tussendoortjes. Voor mocht er iemand lekker trek krijgen…


Oversteek Zuid Pacific – Etappe 2

Door Bernard
Nu we Tahiti, het centrum van Frans Polynesië, ‘gedaan’ hebben, wordt het tijd om verder westwaarts te reizen, langzamerhand richting Nieuw Zeeland. Talloze eilanden op deze route lokken ons met sprookjesachtige namen, historische gebeurtenissen of boeiende reisverhalen, die de verbeelding prikkelen: Bora Bora, Rarotonga, de Cook Eilanden, Samoa, Kiribati… Veel te veel om in één reis te ontdekken, dus Simon stelt heel radicaal voor: we skippen alles, en stoppen enkel en alleen in Tonga op onze weg naar Nieuw Zeeland. Dan verdoen we onze tijd niet met zeilen (sic), in-en uitklaren, en nemen we uitgebreid de tijd om dit relatief onbekende en niet-verwesterde koningrijk te ontdekken. Zo gezegd, zo gedaan.

Deze etappe zal 1,500 mijl zijn, 14 dagen rekenen we, iets minder dan de helft van onze eerste etappe. Maar het zal minder leeg voelen; regelmatig zullen we weten dat er ergens niet al te ver achter de horizon een eilandgroep ligt te luimeren in de zon. Ook zal het weer minder bestendig zijn; de vertrouwde Oost-Zuid-Oost Passaat boet hier aan stabiliteit en kracht in.

We zeilen met een heerlijk noorderwindje en goed zicht vlak langs het rif van Moorea, waar we afgelopen week onze avonturen beleefd hebben; eerst passeren we de pass waarin we doken en Lotta lieten bijliggen om walvissen te kijken; dan onze ankerbaai, en tot slot de snorkelplek waar we de onder-water Tipi zagen. En op de achtergrond steeds die haarscherpe kam naar de top van Mount Rotui; toen we die beklommen hadden we amper een paar tientallen meters zicht in de wolken, vandaag domineert de berg majestueus het hele eiland. Met een paar uur is alles achter de horizon verdwenen en stellen we ons in op de nieuwe etappe.

We gaan dit keer voor een roulerend wachtsysteem: ’s nachts vier wachten van 3 uur (18-21, 21-24, 00-03, 03-06) en overdag 3 wachten van 4 uur (06-10, 10-14, 14-18). Totaal 7 wachten per etmaal, en we zijn met vier dus elke dag heb je één nachtwacht en meestal ook een dagwacht, en elke dag schuif je vanzelf één wacht op. Aan het begin en aan het eind van je wacht neem je een uurtje overlap met je maat om rustig over te dragen, samen een manoeuvre uit te voeren, of gewoon wat bij te kletsen of sterren te zoeken. De middelste uren van je wacht ben je lekker alleen met Lotta. Als het buiïg is, kun je nog best druk zijn met bijsturen, reven, ontreven; maar als het weer stabiel is heb je nu heerlijk de rust om je dagboek bij te werken, de bewegingen van de sterren eigen te maken, of het ritme van de golven tot je door te laten dringen. Voor je het weet is je wacht voorbij en kun je weer naar je lekkere warme kooi om uit te slapen de volgende dag in. Meestal dus. Niet altijd. Peter had de pech dat er in de vroege ochtend een ongelukkige golf over het achterdekje spoelde, zo ons luik in, plens op zijn bed. Jesper, die wacht liep, was in het kuipje ook zijknat geworden en informeerde gelijk door het luik hoe het daar beneden ging. Hij deed dat zo vrolijk, dat we eerst nog dachten aan een misplaatste grap. Maar een paar dagen later was Jesper echt niet in de buurt, en toch herhaalde het gebeuren zich nogmaals, ditmaal niet één maar wel drie putsen zeewater in Peter’s kooi… Ach, het houdt je bezig, opnieuw al je beddengoed drogen, en tevens word je met weemoed herinnerd aan de klamme lappen van het vooronder van de Rust en de Vriendschap…

Ergens halverwege de reis komen we langs een kleine atol met slechts een zeer summiere vermelding in de pilots: geen pass, wel een kleine, onbeschutte baai waar de gastvrije locals een paar moorings gelegd hebben; echter, allerminst een rustige plek om te overnachten. Omdat we toch vlak langs varen, besluiten we een spelletje te spelen met het thuisfront, waarvan we weten dat ze al onze bewegingen nauwkeurig volgen op de Garmin pagina van de website. We sturen recht op de atol af, en pas na het doorseinen van een tracking point varen we in een half maantje strak om het eiland heen, zodat we net vóór het volgende tracking point aan de andere kant beland zijn om onze oude koers te hervatten…  Ook hier is het zicht prima en durven we vlak langs de branding rond het rif te varen, we bewonderen het atol met zijn tiental eilandjes, spotten tussen de palmbomen hier en daar wat tekenen van bewoning: een schotelantenne, een watertank, een PV systeem. We denken zelfs dat we verderop in de baai twee mensen in een kano bezig zien. We zijn precies op tijd rond voor onze grap en maken weer een scherpe bocht weg van het eiland, onze oude koers richting Tonga. De marifoon is de hele week stil gebleven, maar nu kraakt-ie plots: “Sailing yacht, sailing yacht, here Palmerson Island…”
“Palmerson Island, here sailing vessel Lotta”
“Lotta, please change to channel 14”, op kanaal 14 gevolgd door:
“Lotta, you are heading in the wrong direction, the bay with the mooring is East of you. We have sent two men to assist you with the mooring, they are awaiting you in the bay…”
Ooops daar hadden we niet op gerekend, wat moeten we hierop antwoorden?
Palmerson geeft het nog niet op.
“Sailing vessel Lotta, how many persons do you have on board?” Alsof ze al bezig zijn een feestmaal aan te richten. We leggen uit dat we alleen maar hun mooie eiland in het voorbijgaan kwamen bewonderen, maar dat het niet ons plan was om bij hun te overnachten. Maar toch heel erg bedankt voor de gastvrijheid en sorry voor de gewekte verwachtingen… De man aan de andere kant van de marifoon kan er nog net “Allright then, have a good trip” uit persen, maar de teleurstelling druipt er van af. En ook wij blijven met een kater-gevoel zitten. Natuurlijk, het was een verre van ideale ankerplek, en het paste niet in ons originele plan, maar het beloofde wel onverwachte avonturen met gastvrije mensen die maar een paar keer per jaar wat verdwaald bootjesmensen ontmoeten? Hoewel we niet echt iets verkeerds gedaan hebben, houd ik er wel een verdrietig gevoel aan over, en zie alweer een reden om hier nog eens terug te komen (met Lotta 2.0!?), en dan wèl Palmerson expliciet op het lijstje te zetten; deining of geen deining!

Tijdens ons dagelijks boompje klaverjassen fantaseren we hoe we Palmerson aantrekkelijker kunnen maken voor jachten, door bijvoorbeeld een pass in het rif te creeëren. [Harten troef]. Baggeren? Mooie klus voor Boskalis met Wouter als projectmanager? [Stuk valt!] De Franse luchtmacht een gat laten bombarderen met overjarige munitie? [Laatste troef!] Of de marine met een paar goed gerichte torpedo’s? [Laatste slag is voor ons! Tel jij of tel ik?] Tegen elk plan komen vast wel wat natuurorganisaties in het geweer [Nat!].

De visvangst verloopt niet echt voorspoedig. Ze willen niet echt bijten, en de paar keer dat ze bijten zijn het zulke joekels dat ze de draad breken (of doorbijten) en niet aan boord komen. De eerste die we wel binnenboord krijgen is een sketchy barracuda. Vanwege zijn drie rijen vervaarlijke tanden klemmen we hem stevig onder de voet, hij kijkt me benauwd aan: “wat heb ik misdaan, ik krijg geen lucht, laat me los!”. Helaas is de barracuda één van de roofvissen die Ciguatera kunnen overdragen; een enge ziekte die zelfs dodelijk kan zijn, dus we geven hem terug aan de zee. De laatste dag hebben we opnieuw stevig beet: dit maal echt een enorme Wahoo van zeker 1,20 meter lang! Enorm gespetter, Simon ziet er stoer uit als hij hem moeizaam aan het dikke snoer langszij haalt. We fantaseren al dat we straks voldoende vis hebben om na aankomst het hele dorp uit te nodigen, maar eerst: hoe krijg je zo’n zwaar beest aan boord? Simon trekt aan de draad, ik steek mijn vingers door de enorme kieuwen en samen sleuren we zijn 30 spartelende kilo’s bijna over de railing. Dan nog een woeste klap, de wartel van de vislijn breekt open, de kieuwen scheuren uit, en de wahoo ligt weer in het water, bebloed, met haak nog in de wang en de bek totaal uitgescheurd… Voer voor de haaien maar niet meer voor ons. Beteuterd kijken we elkaar aan. Wat een beest was het! Hoe dichtbij waren we! Het was niet gebrek aan kracht, maar wel aan slimme aanpak van onze kant dat het ons niet gelukt is hem aan boord te halen. We bedenken een methode om dit soort pijnlijke missers in de toekomst te voorkomen. Sorry wahoo, we hopen dat je snel een ander, pijnloos plekje in de voedselketen vindt…

Onze landing op Tonga is op het eiland Lifuka. Het wordt al bijna gewoon, maar het blijft kicken, als we onder vol tuig en op minder dan honderd meter van de branding de punt van het eiland ronden. In het vlakke water achter het rif houden we wel de volle wind, prachtig zeilen dus! De jonge schippers-eigenaren en Lotta gaan even goed los om die oude generatie platbodemschippers eens te laten zien hoe je een zeegaand jacht op zijn kant kunt laten racen! De genua gaat volledig uitgerold, de schoten worden snoeistrak gehaald, en ja hoor daar gaat Lotta er als een hinde van door, ze springt vooruit en legt zich elegant op één oor; het water bruist nu permanent in het gangboord. Nog wat afvallen en het water staat op het potdeksel, Lotta geeft geen krimp, ze stuurt nog steeds pinklicht. Nog een extra vlaag en het water staat aan de reling, Lotta geeft nog steeds geen krimp, ze stuurt immer pinklicht en voelt veilig als een huis. Of anders gezegd, als een Colin Archer in de Stille Zuidzee!

(Overigens, als Lotta nog eens van plan is om de reling onder water te zeilen, is het een goed idee om de dop van de vulleiding van de dieseltank goed dicht te draaien!)

Dan zakt de zon achter de horizon, en is het speelkwartier voorbij. We laten Lotta’s anker zakken in de luwte van een baai. Met alle spanning en sensatie zijn we helemaal vergeten de koelkast aan te zetten voor het ankerbier! Dus vieren we alweer een oversteek, want zo voelen de afgelopen 12 dagen wel, met een rummetje. Proost! Op Palmerson Island! op de monster wahoo! En bovenal, op Lotta!



Door Bernard

Het is moeilijk onder te woorden te brengen, wat het snorkelen en vrij duiken allemaal met me doet. Maar het is zo bijzonder, dat ik het toch wil proberen.

Allereerst is er natuurlijk de ongelooflijke rijkdom van het onderwaterleven. Koraalvissen in de meest psychedelische kleuren en ondenkbare vormen. Ook koralen in alle vormen; bomen, grotten, pukkels, paddestoelen, wuivende pluimen, waaierende vleugels. Veel koraal is wit en dood, maar daartussen zie je overal pukkels felgekleurde levend koraal: paars, groen, blauw, geel, echt alle kleuren die je maar kunt bedenken. Jammer dat wij hier aan boord niet meer weten over de eco-systemen van de koralen, dan zouden we wellicht nog veel meer kunnen waarnemen en bewonderen (Vief, waar ben je?!)

Toch ben ik het meest gefascineerd door de grote vissen.

Haaien zijn natuurlijk een categorie apart, vanwege hun dubieuze reputatie. De rifhaaien die wij zagen, meestal 1 tot 2 meter lang, soms langer, zwommen alleen of met zijn tweeën vlak over de bodem hun rondjes, al dan niet met een grappig loodsvisje onder de romp. Ze lijken nergens in geïnteresseerd, noch in andere vissen noch in ons. Onverstoorbaar bewegen ze stilletjes en moeiteloos door hun territorium, kijken je af en toe aan met hun enorme ogen, en je hebt geen flauw idee wat ze drijft.

De Manta Roggen vormen echt het toppunt van gratie. Ze zien eruit als enorme ruitvormige tapijten met een zeldzaam lange staart als een antenne erachteraan. Simon zag er een van wel 5 meter doorsnede, die ik gezien heb bleven beperkt tot een meter of twee, maar daarom niet minder ontroerend in hun schoonheid. Ze bewegen ze zich onwaarschijnlijk gracieus door het water; of ze nu stofzuigeren over de bodem om zich te voeden, dan wel dat ze zomaar wat om je heen zwemmen, naar je toe en van je af, ze wenden en keren zich met het grootste gemak in alle drie dimensies, speels en statig tegelijk.

Maar de fascinatie voor het onder water zijn gaat verder dan de verwondering over de rijkdom en veelzijdigheid van het onderwater leven; grootser is de ervaring van het beleven van een soort geheim, iets dat je even waar mag nemen in een wereld waar we eigenlijk niet thuis horen. Om dat gevoel en klein beetje te benaderen, begin ik met een feitelijke beschrijving van wat er met je gebeurt onder water.

Allemaal zijn we inmiddels vrij geoefend in het zogenaamde vrij-duiken: al snorkelend adem je een paar keer diep om je bloed lekker te verzadigen met zuurstof, neemt dan een extra stevige teug, en zwemt met je armen verticaal naar beneden, tegelijkertijd zwier je je benen verticaal de lucht in; door dat extra gewicht duik je recht naar beneden de diepte in. Je hebt genoeg zuurstof om een minuut, of twee, rustig rond te flipperen en te kijken. Hoe rustiger je beweegt, des te langer kun je beneden blijven. (Maar ook; hoe rustiger je in je hoofd blijft, des te langer kun je beneden blijven. Zodra de haai die je volgt zich naar je omdraait, voel je een shot van adrenaline door je lijf gaan en is er onmiddellijk de impuls: ik heb lucht nodig! Maar ook dat leer je een beetje te beheersen.)

De eerste meters moet je even doorflipperen om de opwaartse kracht van het water te overwinnen; gaandeweg wordt je door de waterdruk samengeperst en gaat het makkelijker. Met één hand knijp je je neus dicht en ‘klaart’ je oren; je perst extra lucht in je hoofdholtes om te compenseren voor de toenemende buitendruk. Je andere arm houd je stil langs je lijf. Met je benen gestrekt beweeg je je flippers in rustige, lange slagen. Je zwemt wat rond, kijkt rond, en als je voelt dat je lucht op raakt, zwem je een paar forse flippers omhoog, vandaar gaat het steeds makkelijker, eigenlijk vanzelf, je kijkt rond terwijl je de zonlichtstralen weer krachtiger door het water ziet schijnen, en je voelt je steeds sneller opgetild worden terug naar de zuurstof, naar jouw vertrouwde wereld.

Als je een meter of tien diep bent, kom je in een zone waarin je totaal gewichtsloos bent. Als je niets doet, zweef je gewoon op één niveau, je wordt niet omhoog om omlaag getrokken, totaal moeiteloos, één beweging met je flipper en je zweeft vooruit, of je draait opzij, of je wentelt je gezicht naar boven, naar benden. Je hoeft alleen maar waar te nemen hoe je wordt opgenomen in de stille wereld zonder zwaartekracht. Ik vraag mij af: als ik nu in een stikdonkere nacht zou gaan duiken, en niet het licht boven me zou zien, hoe zou ik hier dan weten wat boven en wat beneden is? Hoe zou ik dan weten waar ik naar toe moest zwemmen om weer bij de vertrouwde wateroppervlak te komen?

Je weet dus rationeel; ik kan makkelijk een halve minuut naar beneden zwemmen, en dan weer een halve minuut naar boven zwemmen, en dan ben ik mooi op tijd terug. Maar zo werkt het niet (in mijn hoofd althans). Als je dieper gaat dan die circa 10 meter van hierboven, dan word je zover ingedrukt (je voelt hier overigens niks van) dat je echt gaat zinken. Je doet niets, en in zweefvlucht glij je moeiteloos dieper naar beneden, je ziet een koraalwand aan je voorbij glijden of de bodem dichterbij komen. Deze verslavende duikvlucht gaat echter gepaard met een angst: alles wat ik nu moeiteloos naar beneden zweef, moet ik zo meteen zwoegend terug zwemmen! Hoeveel reserve heb ik nog? Zou ik nog dieper kunnen, of moet ik al terug? Altijd als ik weer boven ben, denk ik: man, ik heb nog mega marge over, ik had best nog een tijdje langer beneden kunnen blijven, wat ben ik een watje!?

Duikers, die met flessen duiken, krijgen door de hoge druk hogere concentraties stikstof in hun bloed dan normaal, daardoor kunnen ze in een roes en zelfs een euforie raken. Ik kan het biologisch niet verklaren, maar ervaar zelf wel degelijk bij elke diepe duik een roes, als een inwijding opgenomen worden in die stille wonderlijke wereld, alleen maar hier en nu waarnemen en gewichtsloos zweven, aantrekkend en angstwekkend tegelijk, “laat dit nooit overgaan” zong Bram.

Voel hoe het zeewater trekt aan je lichaam
De zuiging naar diepe zee
Voel, en
geef het lichaam maar mee…


Tahanea Atol

De Tuamotu archipel bestaat uit enkele tientallen atollen. In tegenstelling tot de hoge, steile, onbeschermde lava eilanden van de Markiezen zijn atollen enorme ringen van niets dan koraal met hier en daar clusters palmbomen; het archetype stille zuidzee eiland. Hier en daar zit er een gat in het rif waar het getij met enorme kracht in- en uit kolkt: de ‘pass’; als je daar eenmaal veilig doorheen bent, vaar je op een beschutte binnenzee, terwijl buiten de oceaan deining op het koraal kapot slaat, dan wel eroverheen schuimt.

Simon heeft Tahanea uitgezocht als onze bestemming; onbewoond, ongeveer 24 bij 8 mijl, drie passes waarvan eentje best breed (lekker relaxed voor onze eerste keer). Je probeert natuurlijk met de kentering naar binnen te varen, maar hoe bepaal je het moment van kentering op al die verschillende atollen als je geen HP33 hebt? Moeilijk moeilijk, temeer daar de invloed van de wind, de grootte van de atol, de breedte en oriëntatie van de passes allen aanzienlijke invloed schijnen te hebben. De Britisch Admirality Handbook durft een vuistregel te geven, daarvoor hebben we de momenten van maansopkomst en –ondergang ter plekke nodig. Die kunnen we niet googelen, maar dat hoeft ook niet want we hebben natuurlijk wel goed opgelet de afgelopen dagen!. Volgens onze berekeningen komen we halverwege de vloed aan, allerminst het beste moment dus, maar de pass is breed en diep en we besluiten niet te wachten maar haar rustig te benaderen en te bekijken. Ik mag de rattenladder op naar de zaling om daar vanuit een geïmproviseerd kraaiennest de ondieptes en stromingen te observeren. Gelukkig is het rustig weer, dus als snel voel ik me op mijn gemak daarboven en geniet van het prachtige uitzicht over de pass, het rif, de palmbomen. Zonder enig probleem kan ik zo de Lotta door het donkerste blauw van de pass loodsen, tussen de lichtblauwe ondieptes en de gele koraal uitstulpingen. Simon schatte de stroom mee op 6 knopen, dus onze berekening van half tij vloed klopte wel, en even later laten we het anker vallen in een schoon stukje ankergrond tussen de koraal uitstulpingen. We zijn beland in de reisfolder van de Pacific.

Ook het paradijs heeft een lagerwal.
In dit zonovergoten folder-paradijs komen we in mum van tijd in een heerlijke rustige flow: we schilderen en klussen, snorkelen in de pass, jutten op het rif, kletsen met twee mannen die kokosnoten oogsten, verbranden levend in de zon en spelen ’s avonds spelletje tot we volgens de scheepsregels om 21h naar bed mogen. Maar dan, na drie dagen, of zijn het er vier, of vijf? Voorspelt het satelliet weerbericht een verandering in het weer; regen en een ruimende wind. Dat is even omschakelen!? We ruimen het dek alvast op en nemen ons voor om de volgende dag naar de nieuwe hogerwal van de atol te verkassen. ’s Nachts wordt ik wakker van een geluid wat ik niet kan plaatsen; ik ga naar de kuip en daar zit Simon naar het navigatieschermpje te turen; hij was ook wakker geworden en had geconstateerd dat het anker gekrabd had. Dat is niet best, zoveel wind staat nou ook nog niet. We besluiten een tweede anker uit te gooien, en de wekker te zetten voor over een paar uur, en intussen gewoon verder te gaan slapen. De volgende ochtend regent het gestaag, ongekend deze hele reis! Waarschijnlijk hebben we op een moment in de nacht toch stroom tegen wind gehad of zoiets, want door het krabben en draaien zijn beide anker kettingen/trossen niet alleen met elkaar verward, maar moeten we ze ook onder de koraal pukkels uit manoeuvreren. Geen nood, we zijn inmiddels getrainde snorkelaars / duikers en even later zijn we ankerop. Peter roeit nog even stoer in Schup naar het rif, inmiddels volle lagerwal, om een losgeslagen stootwil te redden, en dan zijn we weg. We moeten onze passaatwinden instelling (ruime schoten, laat-maar-waaien, Florijn stuurt en we komen er wel) inruilen voor de echte zeilersmentaliteit; high-aspect ratio fok aanslaan, schoten trimmen op de centimeter, sturen op de graad – hoogte is winst, maar gang is alles! Het duurt even, maar dan hebben we de omslag gemaakt en boeken we flinke vorderingen. Ik dacht nog even dat het overdreven was om in de striemende regen vooropstaand uitkijk te houden naar de koraalpukkels, maar Simon gaf aan dat hij zich geen zorgen zou maken om de pukkels mits er maar een uitkijk voorop zou staan. Dus ik hijs de rits van mijn gloednieuwe Gills nog wat hoger, sluit de klitteband-kraag en begeef me naar de preekstoel. Om gelijk weer terug naar achteren te lopen met de boodschap dat er een paar honderd meter vooruit een duidelijke pluk branding is, en we dus óf overstag moesten óf flink afvallen! Wouw! En zo kruisten we een paar uur op, met een op zich rustig windje 4-5, in gestage regen en op een vlakke zee, met een voor ons totaal nieuwe uitdaging om echt elke tien minuten een pluk branding te zien waar we of onder- of overheen moeten, of overstag… We vertrouwen er maar op dat de pukkels niet een of twee meter onder water stopen, want dan zouden we ze absoluut niet kunnen zien. Zo hebben we een natte maar prachtige zeiltocht, alsof we het Markermeer opkruisen.

Op de hogerwal gaat Peter te water om vooruit te snorkelen en ons in een mooi schoon stukje ankergrond te loodsen. Waarbij nog gezegd moet worden dat Lotta, om de oude garde te imponeren, super rustig haar laatste overstagjes maakte op enkel bazaan en fok…

Door Bernard



In alle pilots en reisverhalen staat baai Hanemunoa als paradijselijk beschreven: goede ankergrond, redelijk beschut, prachtig snorkelen, hagelwit strand, zwaarbeladen fruitbomen alom. Beginnersfoutje van ons; dit lijkt ons wel wat, dus gaan we daar als eerste naar toe, om er achter te komen dat zeven andere zeiljachten dezelfde pilots en ervaringen opgevolgd hebben. Toch vinden we een mooi ankerplaatsje tussen de armada, en elke keer als er een jachtje vertrekt zitten wij op het vinketouw om een plaatsje op te schuiven. Maar het moet gezegd dat de lieflijke beschrijving helemaal klopt. Dit is helemaal het archetype van de tropische baai. Ook de beschrijving van Steven blijkt te kloppen; Steven woont in dit paradijsje in een fruitboomgaard achter het strand, tussen talloze kokos-, mango- en citrusbomen. Toch heeft dit paradijs Steven niet echt gelukkig gemaakt naar het schijnt; hij wordt dan eens beschreven als vriendelijk maar over-gevoelig, dan eens als super wantrouwend en ronduit agressief. We zijn gewaarschuwd!

Na de adembenemende snorkel-sessie is onze eerste land-excursie gericht op het bereiken van de steile, kale graat die de baai omringt. Maar voor de we daar zijn moeten we ons een weg naar boven banen over een super steile, rulle helling, dicht begroeid met stekelstruikgewas. Het is heet, we zweten ons te pletter en vorderen slechts moeizaam, Simon en Luja een tiental meters boven Peter en mij. Plots hoor ik boven mij een luid en angstig gegil, ik kan niet zien wat er aan de hand is. Dan komt Simon letterlijk hals over kop langs mij naar beneden stuiteren, zijn armen wild in het rond rondzwaaiend en onderweg stevige schrammen en butsen oplopend. Zo heb ik Simon echt nog NOOIT naar beneden zien komen, en ik weet nog steeds niet wat er aan de hand is en wat we moeten doen. Het blijkt dat ze een nest met vijf centimeter grote gele wespen verstoord hebben, en beiden op een tiental plekken gemeen gestoken zijn, wat blijkbaar ontzettend pijn doet, en pas na een aantal uren afzwakt… De jongelui beleven de pijn, we bekomen allemaal even van de schrik, en besluiten vervolgens onze expeditie voor vandaag maar af te breken.

Terug op het strand rolt Simon de waterdichte tas op tot een luchtballon, zo flippert hij vanzelf drijvend terug naar Lotta, wij zwemmen er om heen. We zijn er bijna als er plots een halfnaakte, supergespierde, zongebruinde man woest aan komt peddelen vanaf het strand. Zijn krachtige bewegingen, zijn verbeten gezicht, alles straalt een enorme boosheid uit. `Show me you bag! Show me your bag´, schreeuwt hij naar Simon, die gelukkig heel rustig blijft en heel open laat zien dat er alleen maar wandelschoenen, een camera en een zakmes in zit, en de man, Steven dus, overlaadt met positieve, kalmerende boodschappen. In eerste instantie lijkt hij bijna teleurgesteld dat hij ons niet betrapt heeft op het jatten van zijn fruit, maar langzaam kalmeert hij en verontschuldigt zich zelfs. Helaas is zijn frustratie nog te groot om een uitnodiging aan te nemen om even aan boord te komen om écht kennis te maken, nu of later.

Dezelfde baai is voor de één een stukje tropisch paradijs op aarde, voor de ander een bedreigende plek waar je continue angstig bent bestolen of bedrogen te worden door steeds weer nieuwe bootjesmensen…

De volgende dag schuiven we op naar de volgende baai. Nergens benoemd, niet gedetailleerd op onze waterkaart. Een stuk kleiner, iets minder beschut, maar nog mooier snorkelwater, minder stekelstruiken en… helemaal voor onszelf! We determineren de prachtigste vissen, maken mooie wandelingen en klauterpartijen, genieten van de volledige stilte en rust. Vanuit de kuip en het dakje van de buiskap bekijken we de zonsondergang over de zee die zich west van ons uitstrekt tot de Tuamotus, onze volgende bestemming. Hier en daar verschijnen de eerste sterren aan de hemel, eentje heel laag boven de rood nagloeiende horizon: ‘die kunnen we zo mooi zien ondergaan’, zegt Peter. Maar het sterretje zakt voor geen millimeter, integendeel, het lijkt wel of hij steeds hoger stijgt!? Niet veel later kunnen we met de verrekijker zien dat er ook een rood en een groen boordlicht bij het toplichtje horen, dat vanaf vele mijlen west in een kaarsrechte lijn naar ons toe komt varen. Nou moe! Wij dachten dat onze schipper voor ons het summum van avontuur en onbekende wateren had geregeld, blijkt er hier zomaar een catamaran te zijn die het gewaagt om in het pikkedonker vanaf vele mijlen ver in één rechte koers af te stevenen op een niet in kaart gebrachte baai van amper 200m doorsnee… Gauw steken we ons ankerlicht aan, en even later ook maar de deklichten. Even zijn ze zichtbaar in de war, varen een rondje, en nog een, maar komen uiteindelijk toch een kabellengte achter ons ankeren. Lichtjes kunnen weer uit. De volgende morgen blijkt dat dit Belgische gezin al twee jaar rond de Markiezen zwalkt, en deze prachtplek in hun favoriete waypoints had zitten! Zo’n inbreuk hadden ze nog niet eerder meegemaakt, maar konden ze achteraf wel waarderen 🙂 .

Door Bernard


Fatu Hiva

Door Bernard

Bij het ochtendgloren van de 25e dag verschijnt Fatu Hiva aan de horizon. Het is de langste oversteek van de Lotta tot nu toe; ruim 3600 zeemijlen. Nog maar 10 dagen geleden had Simon berekend dat we ons toen, op het meest geïsoleerde moment van onze reis, op 200 mijl van het International Space Station bevonden, 1200 mijl ten Noorden van Paaseiland, 1500 mijl ten Westen van de Galapagos en nog 1500 mijl voor de boeg naar ons eerste doel, Fatu Hiva.

Al meer dan 20 dagen hebben we niet het minste teken van menselijk leven gezien; geen zeiltjes of containerschepen aan de ijle horizon, geen strepen van verkeersvliegtuigen hoog in de lucht, geen afval dobberend in zee, en zelfs geen satellieten zoals die ‘thuis’ de nachtelijke hemel doorkruisen.

De eerste dagen brachten we door in opgewonden wij-gaan-op-avontuur-en-we-zijn-niet-bang stemming. Toen raakten we ingeslingerd, en kwamen in het ritme van het wacht lopen. Toen we merkten dat we voortvarend zeilden, probeerden we een poosje het 24-uur record van de Lotta te verbreken (Het record schijnt op 160 mijl te staan, echter het bewijsmateriaal is nat geworden en niet meer leesbaar. We hebben enkele dagen op 156, 158 mijl gezeten, en toen eenmalig 164 mijl! Alleen merkte Simon fijntjes op dat we die dag de klok een uur achteruit gezet hadden en dat we dus 25 uur geteld hadden… In ieder geval waren we toen race-moe en gingen het wat rustiger aan doen… Temeer daar zowel de kluiver als de bazaan inmiddels twee, respectievelijk een noodreparaties ondergaan hadden en de spinakker aan flarden gezeild was… )

En nu doemt daar dan, toch nog onverwacht snel, ons eerste Polynesische eiland op: het legendarische Fatu Hiva van de eilandgroep de Markiezen. Sla je klassiekers er maar op na; Paul Gauguin, Thor Heyerdhal, Jacques Brel.
Het is een klein eiland met maar één baaitje waar alle passerende jachten ankeren; het zijn er nu slechts 4! Het uitzicht is spectaculair; hoog boven ons rondom scherpe graten van pikzwart vulkanisch gesteente; en in de valleien de overdadige boomgaarden; Kokospalmen, bananen, mango’s, apenbroodbomen, en natuurlijk citrusvruchten. Onze absolute lieveling is de pompelmoes, zo mega groot, zoet en sappig!
We hebben onze klok een uur te weinig bijgesteld, en zijn dus te vroeg voor de kerkdienst. Gelukkig maar, want we worden vriendelijk teruggestuurd met duidelijke instructies wat te verbeteren aan onze kledij . En terecht; alle dorpsbewoners hebben zich op hun paas-best aangekleed, zich elegant getooid met de traditionele bloemen in het haar. Ze genieten zichtbaar van het feestelijke samenzijn; het jeugdkoor zorgt voor extra uitbundigheid.

De volgende dagen maken we alle wandelingen die redelijkerwijs te doen zijn (helaas zijn de spectaculaire pieken en graten te uitdagend, zelfs voor de van Hemerts). We proberen ons te bekwamen in de kunst van het ontvangen, of ruilhandelen, of wat is wat? We beheersen de kunst nog allerminst, maar in ieder geval last Simon een paar extra steunen aan de trailer van een lokale beeldhouwer en krijgt in ruil een beeldje van een tiki en dan nog een toegift: nog een beeldje, van een manta-rog. Peter bestelt een speciale replica van het beeld aan de haven – een zwangere schone, ditmaal mét borsten, te bezorgen in Papeete over een maand. Heeft hij teveel betaald? Hij krijgt na het sluiten van de deal een varkenspoot mee waar we ons een halve week ongans aan eten. Coby’s leesbril krijgt een nieuwe bestemming bij ambachtsvrouw Hei, die een naaimachine heeft en ook wel raad weet met de flarden spinakker.

En zo vertrekken we in de vroege ochtend van de vierde dag met Lotta zwaar beladen met bananen en pomplemoesen en in ons hoofd bijzondere herinneringen, op weg naar Hiva Oa, waar we ons eigenlijk als eerste hadden moeten inklaren. We zijn het met elkaar eens dat ons bezoek aan dit paradijselijke eiland een eventuele boete meer dan waard is.

fix her up

Overhaul in Ecuador & half the Pacific

By Luja
This text was originally written in German. You can find the original text in German below. At the very bottom of this blog you can find three poems which I wrote during the crossing, one in English and two in German.

Part 1: Lotta on the dry
The works starts just as we get Lotta out of the water: scraping mussels. We kill mountains of mussels with all possible tools. The mussels inhabit Lotta in a miniature ecosystem. It is good that I had postponed my first sweet water shower since a month as I am now getting showered in crushed mussels. But I really don’t mind. It is great to see Lottas rump emerge bit by bit as we can see the result of our work immediately.
The first day on land in Las Salinas is weird. I am feeling strange. It’s not just the slight weakness in my legs, which are not yet used to steady grounds. Rather, I am not really here with my mind. It takes time till I get that the reason for feeling weird is being on land. Simon: “that’s totally normal, I feel the same. It’s the land-hangover”. It’s true. I actually do feel hangover. I expected a lot from being on land again but not feeling hangover!
Also strange is always to climb 3m to get on board. Even more strange is my unmoving bunk at night. Sometimes I am even having trouble to fall asleep as I miss the rocking of the waves.
Soon the working days aboard start to blend in with another. Simon and me start with three full days of rust busting. A steel boat like Lotta means A LOT of rust busting. First, Simon removes the rust with his Flex, then I come with my little hammer and scraper “klonk-klonk-klonk“ and polish with sanding paper. Simon: “you’ll probably start dreaming about rust busting too”. And he’s right. But I don’t really dream about rust busting. I just keep on hearing the “klonk-klonk-klonk“ in my dreams.
When I shower, I first loose a layer of rust. In a way I change color like a Chameleon. Also, I slowly start to find it interesting to do manual work for so many days in a row. It’s mainly strange because it would be more natural if I’d experience this more often. This probably sounds a little cryptic. What I mean is that I haven’t done much manual work in my life so far. But it feels good and somehow natural. But again I feel like a true city girl; not for the first time in this trip…

Part 2: Crossing half the Pacific
Our departure is delayed by two days. This way we still have time for some relaxation after all the work on Lotta and to do the massive groceries for four (!) months. We stuff every free corner with cans, pasta, kale, bananas and 5kg of peanut butter. Yes 5kg, you can see I am in Dutch company^^. So we start on the 16th of July.
The first days I am lazy, seasick and need a lot of time to get back to the sailing rhythm. This trip is actually very different that the one toward Ecuador. We are much faster! In my night shift today we made 21nm in 3h. Before, this distance took us more like 12h… Also, the waves a much nicer and of course the group is different. It takes a while till I blend in with the group. The others just know each other for a very, very long time. Also, I don’t really have the energy to speak Dutch at the start. But as time passes we get acquainted both in terms of language and personally. I still don’t speak much Dutch but I can follow most of their discussions.
Simon often warns me not to fall too much in lethargy. That’s mentally dangerous here aboard. Basically, that’s because here it is very true that the only thing that happens is what you do. But I don’t feel too lethargic. More relaxed and calm. I try to find a good balance between activity and chilling. That because at sea everything is more exhausting. It feels as if a part of my capacity always goes toward balancing out the rolling of Lotta. That’s is why thinking is harder, cooking more exhausting and even reading takes more energy than normal. Especially the part about the thinking surprises me. I had planned to think about stuff that I usually postpone “for later”, while at sea. But as I said thinking is harder here because of my reduced capacity. Also, I often catch myself staring at the horizon instead of thinking. But that’s nice too. I feel a bit like the wind and waves enter my mind and my thoughts wave back an fourth or are carried away by the wind. Zen is a good description for this too. Originally, I had planned to meditate regularly on this journey but I often get dizzy while meditating, caused by the rolling. Also, I feel like having wind and waves in my mind is a very nice way of meditating too.

I grooved in to the sailing rhythm. Of course, it helps that I am not seasick anymore. I read and cook more now. Yesterday night we had a gorgeous night and star sky. Clear and radiant I see the the milky way. And I also start to gain orientation on the star patterns. Orion, Cassiopeia, the Scorpion, Borealis Australis and if I am lucky, I can even find Andromeda, the only other galaxy visible from earth. I lay down in the cockpit and grow childlike amazement. Sometimes, I get a little jealous for a time when there was no light smog and people could see this gorgeous sky every night. When I lay around like this now, I listen to the wind entering the boat. It’s almost like music. The waves and the change of wind intensity vary the tones that the wind makes. I feel lucky to be here.

Maybe I should also tell a little about the sailing as such in lay terms. But there isn’t much to tell because it’s going so well^^. The trade wind we are sailing is formed through the turning of planet earth. That is why it is very consistent we we don’t have to maneuver much. We never need to tack (changing sails from one side to the other). We mainly just give more of less room for the main sail, jib (sail at the very front, similar to a Genoa sail) and mizzen (sail at the rear), depending on the wind direction. Toward the end of our 25 days at sea, we have wind from behind a lot. That is why we lower the side boom from the main mast and thus create a lot of space for the jib. We then give a lot rope to the main sail on the other side. This way there is a very large sail area for the wind to push our Lotta forward. We get very, very fast. Sometimes, we are so fast that we rather push through a wave instead of surfing on it. Then the boat stays pretty much straight and we don’t roll to either side. Paradoxically this then feels super slow…
I had hoped that this trip would give me a sense for the size of planet earth. Strange enough, I am now not sure if I got a feeling for it or not. I am sure that I can feel the movement of Lotta despite the surrounding staying pretty much the same all the time (sky, clouds and a lot of water). Sometimes it is like we surf through water-mountain-chains. Then I project landscapes, river beds and valleys in the moving waves. Often, I also see a cityskyline in the clouds at the horizon. And of course, I watch how the clouds change form, making animals or not and pass by. A big and dark set of clouds usually brings a lot of wind. We then reef the sails precautionary. When the wind is already there, reefing gets exhausting and dangerous.
Speaking of dangers 🙂 Many people tried to scare me ahead of this trip. Because I don’t tend to get scared some of this was probably good. Now it seams to me that falling over board ist most dangerous. That is why we wear rescue jackets at night. They have a light, hold you over water even when unconscious and can be found with an AIS signal. With these vests we clip in to the “life-line” which goes all the ways across the boat. If I now walk across the boat and fall out, I am pulled along Lotta and don’t need to be searched in the waves. Since Lotta left the Netherlands in September 2018 no one fell overboard, luckily.
Anyway, what I wanted to say us that I am sometimes surprised that I don’t get scared at all by being surrounded by 3000km of water in all directions. You could call this naive; maybe it is. But I feel good here. I guess with the three Dutch skippers, I am in good hands.

Below the German text you’ll find the poems.

Überholen von Lotta in Ecuador & der halbe Pazifik

Part 1: Lotta auf dem Trocknen

Kaum ist Lotta aus dem Wasser gezogen, schon geht die Arbeit los: Muscheln kratzen. Mit allen möglichen Werkzeugen machen wir bergeweise Muscheln den Garaus, die in einem Mini-Ökosystem das Boot bevölkern. Es ist gut dass ich meine erste Süßwasser Dusche seit einem Monat noch vor mir haben, denn jetzt werde ich erstmal in zerstoßenem Muschelfleisch geduscht. Irgendwie macht es mir gar nichts aus und während wir arbeiten kommt immer mehr von Lottas Rumpf zum Vorschein. Es ist toll so direkt das Resultat der Arbeit zu sehen.
Der erste Tag an Land nach 15 Tagen segeln in Las Salinas ist seltsam. Ich fühle mich komisch. Es ist nicht nur die leichte Schwäche in den Beinen die noch nicht ganz an die Beständigkeit des Bodens gewöhnt sind. Vielmehr bin ich in meinem Kopf nicht ganz da. Es dauert bis ich verstehe, dass das an Land sein der Grund ist warum ich mich unwohl fühle. Simon: “that’s totally normal, I feel the same. It’s the land-hangover”. Es stimmt. Ich fühle mich wirklich verkatert. Ich habe viel erwartet davon wieder an Land zu sein aber keinen Kater!
Es ist auch seltsam immer ca. 3m zu klettern bevor ich an Bord bin. Noch seltsamer ist die unbewegte Koje bei Nacht. Manchmal fällt es mir fast schwer einzuschlafen, weil ich das Schaukeln vermisse.
Bald beginnen die Arbeitstage an Boot ineinander zu verschwimmen. Zunächst verbringen Simon und ich etwa drei volle Tage mit rostklopfen. Ein Stahlboot wie Lotta bedeutet SEHR viel Rost klopfen. Zuerst scannt Simon den Rost mit der Flex ab, dann komme ich mit Hammer und Kratzer “klonk-klonk-klonk“ und poliere mit Sandpapier. Simon: “you’ll probably start dreaming about rust busting too”. Und er hat Recht. Allerdings träume ich nicht so sehr vom rostklopfen sondern höre das “klonk-klonk-klonk“ einfach nur in meinem Träumen weiter.
Wenn ich duschen gehe, kommt erstmal eine Schicht Rost ab und ich wechsele gewissermaßen die Farbe, wie ein Chameleon. Langsam beginne ich es seltsam zu finden viele Tage am Stück so rein körperlich zu arbeiten und dann auch so körperlich erschöpft zu sein. Das ist vor allem deshalb seltsam weil es natürlicher wäre, würde ich dies öfter erfahren. Da klingt vermutlich etwas kryptisch. Was ich meine ist, dass ich bislang nie so viel körperliche Arbeit am Stück gemacht habe. Es fühlt sich gut und irgendwie natürlich an. Und wieder denke ich dass ich ein ganz schönes Stadtkind bin, haha.

Part 2: Pazifiküberquerung
Unsere Abfahrt ist zwei Tage verzögert um nach all der Arbeit am Boot noch Zeit für etwas Entspannung und den Großeinkauf für vier (!) Monate zu haben. Sobald jede freie Ecke vollgestopft ist mit Dosen, Nudeln, Kohl, Bananen und ca 5kg Erdnussbutter (ja 5kg ich bin schließlich in niederländischer Begleitung ^^), geht es am 16.07. los.
Die ersten Tage bin ich faul, seekrank und brauche viel Zeit um wieder in den Bordrhytmus zu kommen. Diese Fahrt ist doch sehr anders als die Strecke nach Ecuador. Wir sind um Welten schneller! In meiner Nachtschicht heute haben wir in 3h 21nm zurückgelegt. Vorher haben wir für diese Strecke eher 12h gebraucht… Ausserdem sind die Wellen hier viel angenehmer und natürlich ist die Gruppe anders. Es dauert etwas bis ich mich eingegliedert habe. Die anderen kennen sich einfach schon sehr, sehr lange. Ausserdem habe ich vor allem zu Beginn nicht die Energie um Niederländisch zu sprechen. Aber Stück für Stück spielen wir uns sprachlich und persönlich aufeinander ein. Niederländisch spreche ich immer noch wenig zu den anderen, aber ich kann den meisten Unterhaltungen folgen.
Simon warnt mich oft davor zu sehr in Lethargie abzufallen. Auf dem Boot ist das mental gefährlich, denn das einzige was passiert ist mehr oder weniger was ich tue. Aber ich fühle mich nicht übermäßig lethargisch. Eher entspannt und gelassen. Ich bemühe mich eine Balance zu finden zwischen Aktivität und rumhängen. Alles ist nämlich auf dem Boot anstrengender. Es ist als wäre ein Teil meiner Kapazität ständig mit dem Ausgleichen der Wellenbewegung beschäftigt. Deshalb ist Nachdenken schwieriger, kochen anstrengender und sogar lesen braucht mehr Energie als normal. Vor allem das mit dem Nachdenken hat mich überrascht. Ich hatte mir vorgenommen hier auf dem Boot Dinge zu reflektieren, die ich sonst “auf später“ vertage. Aber das Nachdenken fällt, wie gesagt, schwerer wegen verminderter Kapazität. Außerdem erwische ich mich ständig dabei wie ich statt zu denken den Horizont beobachte. Das hat aber auch was. Ich fühle mich als wäre der Wind und die Wellen in meinem Kopf drin und meine Gedanken wabern wie die Wellen oder werden vom Wind hinfort getragen. Zen ist auch eine gute Beschreibung. Eigentlich wollte ich auf dem Boot täglich meditieren. Aber mir wird dabei oft schwindelig haha. Außerdem habe ich das Gefühl Wind und Wellen im Kopf zu haben ist auch eine sehr gute Form der Meditiation.

Ich habe mich eingegroovt. Dabei hilft natürlich auch, dass ich nicht mehr seekrank bin. Ich lese und koche mehr. Gestern Nacht war der bislang schönste Nacht- & Sternenhimmel. Klar und leuchtend sehe ich die Milchstraße und so langsam kann ich mich am Sternenhimmel orientieren. Orion, Cassiopeia, der Skorpion, Borealis Australis und wenn ich Glück habe finde ich sogar Andromeda, die einzige andere Galaxie die man von der Erde aus sieht. Ich lege mich im Cockpit auf den Rücken und staune. Manchmal werde ich neidisch auf eine Zeit in der es nirgens Lichtsmog gab und man dies immer sehen konnte. Wie ich hier so liege lausche ich dem Wind, wie er ins Boot herein pfeift. Es ist fast wie Musik. Durch den Wellengang und den an- und abschwellende Wind verändert sich die Tonhöhe beständig.

Vielleicht sollte ich auch etwas übers Segeln an sich erzählen. Allerdings gibt es nicht viel zu erzählen weil es so extrem gut läuft, ^^. Der Passatwind mit dem wir segeln wird durch die Drehung der Erde erzeugt. Deshalb ist er sehr beständig und wir müssen so gut wie keine Segelmanöver machen. Wenden (Segel von Steuerbord nach Backbord & vice versa) müssen wir nie. Wir geben hauptsächlich dem Großsegel mehr oder weniger Spiel, jenachdem ob wir Raumwind (von hinten) haben oder nicht. Gegen Ende unserer 25 Tage auf See haben wir sehr viel Raumwind. Deshalb lassen wir den Seitenbaum vom Großmast herunter und fächern somit die Gyp (Segel ganz vorne, ähnlich dem Genuasegel) ganz auf nach links. Derweil geben wir sehr viel Spiel fürs Großsegel rechts und haben so eine enorme Fläche auf die der Wind stößt. Wir sind sehr, sehr schnell unterwegs. Manchmal sind wir so schnell dass wir eher durch eine Welle durchschießen statt auf ihr zu surfen. Dann ist das Boot sehr gerade und rollt nicht von links nach rechts. Paradoxerweise fühlt sich das dann ganz langsam an.
Ich hatte gehofft über diese Reise ein Gefühl für die Größe der Erde zu bekommen. Seltsamerweise bin ich jetzt nicht sicher ob ich dieses Gefühl nun habe oder nicht. Sicher kann ich sagen das ich die Fortbewegung des Bootes spüre auch wenn die Umgebung immer gleich bleibt (Himmel, Wolken, sehr viel Wasser). Manchmal ist es als führen wir durch eine Wasser-Berglandschaft. Dann projiziert ich Gegenden, Flusslandschaften und Täler in die Wellen. Oft sehr ich auch eine Cityskyline in den Wolken am Horizont. Und natürlich beobachte ich wie die Wolken sich verformen, Tiere bilden oder nicht und an uns vorbeiziehen. Eine große oder dunkle Wolkenfront bringt meinst viel Wind. Dann lassen wir vorsichtshalber etwas Segel runter. Denn wenn der Wind schon da ist, ist das raffen der Segel anstrengend und gefährlich.
Bezüglich Gefahren 🙂 Viele Leute haben versucht mir vor diesem Trip etwas Angst zu machen. Da ich zu Angst nicht neige war ein Teil davon sicher gut. Mir scheint nun die größte Gefahr ist es von Bord fallen. Deshalb tragen wir Nachts Rettungswesten, die man orten kann. Die haben Licht und halten einen auch über Wasser, wenn man ohnmächtig wird. Damit klippen wird uns in die “Life-line“ die über das ganze Boot reicht. Wenn ich also nachts über das Boot spaziere und herunterfalle, werde ich weiter mitgezogen und muss nicht im Wasser gesucht werden. Seit Lotta auf dem Weg ist (September 2018), ist aber noch keiner über Bord gegangen. Zum Glück!
Wie auch immer, ich wollte eigentlich sagen, dass ich manchmal etwas überracht bin, dass es mir null Angst macht von ca 3000km Wasser in alle Richtungen umgeben zu sein. Man mag das naiv nennen, vielleicht ist es das, aber ich fühle mich gut hier. Ich denke mit den drei niederländischen Skippern bin ich in guten Händen.

Poem’s – Gedichte
So much sky
So much sky
There is so much sky
But I never look up
I don’t bother

Now, I’ve got time
More time than everI
To look up
And it’s great

I can feel how
We are made of open sky
Look up and relax
See 1000 shades of blue

The sky is still but moving
Never be afraid
The sky is there for you
Just look up & relax

Träumen ist ein Ausweg
Ein Schutzraum
Ein Raum der Ideen
Der Wünsche

Jetzt sind die Träume langsam
Und unkonkret
Träume aus Wolken
Träume aus Wasser

Ich träume von Liebe
Zufriedenheit, Wärme, Licht
Ich träume ohne Verlangen
Einfach driften, wunschlos

Das sind die besten Träume
In meinem Schutzraum
Entstehen Welten
Die vergehen

Ein Korn wächst
Langsam sehe ich die Zeit vergehn
Tick tack
Folgt mein Auge der Uhr

Die Wogen meiner Gedanken
Ziehen träge vorbei
Trotzdem ist mein Kopf leer
Und ich fühle den Wind darin

Jeder Gedanke
Ernsthaft oder banal
Verweht und wird Dunst

Was mir bleibt
Ist ein kleines Samenkorn
In meinem Herzen
Ein Korn Glückseligkeit

In stiller Beobachtung
Erscheine ich regungslos
Doch ich nähre dies Korn
Und schaue lieber zum Horizont
Als auf die Uhr

fix her up

De keukenlaatjes van Lotta

Door Bernard

Mijn stelling is dat de prioriteiten van Lotta’s drie eigenaren zich laten aflezen aan de inhoud van de keukenlaatjes. Die zijn namelijk als volgt ingedeeld.

Het bovenste laatje is bestemd voor de waterpijp met toebehoren. De top momenten met de mannen van de Lotta zijn wanneer aan het eind van een lange dag klussen of zeilen of boodschappen, de rust over de bemanning daalt en men zich verzamelt rondom de shisha. Het kan zijn in het kuipje, of ook op de wal, op een stoepje bij de wifi. De shisha is een waar ritueel: de tabakskeuze wordt uitgebreid besproken, de kooltjes worden zorgvuldig voorverwarmd, en lopende het proces wordt er met ingenieuze constructies meer of minder zuurstof toegelaten tot de kooltjes. Het mondstuk gaat rond, het water borrelt tevreden, de maan klimt gestaag omhoog langs de melkweg en de gesprekken worden al diepzinniger en existentiëler van aard. De vriendschap wordt bevestigd.

Het tweede laatje, gelijk voor het grijpen, is voor de accuboor, de bitjes, de boortjes en de snijsetjes om schroefdraad te tappen. Klussen aan de boot is voor alle drie de mannen een onverbrekelijk onderdeel van het zorgen voor en varen met Lotta. De ene helft van het schip en haar uitrusting is door de eigenaren zelf geklust, de andere helft hebben ze minsten één keer uit elkaar gehaald en weer in iets andere constellatie in elkaar gezet, zoals je dat mag verwachten van rasechte Delftenaren. Hoewel ze alle drie van alle markten thuis zijn hebben ze wel hun voorkeuren; Jesper’s specialiteit is solderen, David is de meester lasser en Simon weet alles van schiemannen en zeilnaaien. De veiligheid aan boord van Lotta is dan ook niet gegarandeerd doordat er niets kapot gaat (dat zou niet best zijn… ) maar doordat alles wat kapot gaat, binnen mum van tijd weer gerepareerd wordt, met evenveel plezier, gemak en vanzelfsprekendheid als gewone mensen hun sleutel trekken.

In het derde laatje liggen de lege tupperware bakjes, dit laatje staat dan ook voor de bergruimte. Er zijn talloze bakjes nodig voor het nu of later opbergen van talloze frutsels, onderdeeltjes en boutjes (vooral M5!!) die we ooit nog nodig zal hebben. Elke kubieke decimeter schip heeft een bestemming als bergruimte voor het een of ander. Of het nu de dubbele bodem is onder de verfkist, het driehoekige strookje ruimte achter de rugleuning, de uiterste voor- of achter piek: elke hoekje of gaatje is in gebruik als bergruimte voor voedsel, zeil- of klusmateriaal.

Het vierde laatje, helemaal onder aan de hiërarchie, is voor de schoonmaakspullen; de schone schuursponsjes, vaatdoeken en allesreiniger. De behoefte aan properheid verschilt nogal over de verschillende bemanningsleden, en is als zodanig een terugkerend punt van discussie. Maar ja, voor elke voorgenomen schoonmaak-activiteit valt wel een urgentere reparatieklus te bedenken…  Als nieuwkomer valt je wellicht wat groezeligheid op, maar binnen een paar dagen heb je je moeiteloos aangepast, en onderschrijf je volledig de prioriteiten van de Lotta mannen. Laat het vieren van vriendschap en de liefde voor klussen vooral bovenaan hun lijstje blijven staan!!!